| Ciekawostki |
|
|
|
Balony
Prace nad budową balonu na ogrzane powietrze rozpoczęto w Polsce już w grudniu 1783 roku w Krakowie pod patronatem Kolegium Fizycznego Szkoły Głównej Koronnej przy aprobacie Komisji Edukacji Narodowej. Należy pamiętać, że krakowska uczelnia utrzymywała ścisły kontakt z Akademią Francuską, więc polscy naukowcy mogli śledzić na bieżąco postępy prac nad aerostatami, co zaowocowało wypuszczeniem pierwszego modelu balonu w powietrze. Odbyło się to 17 stycznia 1784 roku. Natomiast balon gazowy (model) skonstruowany przez chemika i mineraloga królewskiego Stanisława Okraszewskiego wzleciał w powietrze w Warszawie w dniu 12 lutego 1784 roku. Polskie kroniki z tamtego okresu odnotowują kilkanaście prób z balonami na ogrzane powietrze, które odbyły się w 1784 roku. Najważniejszą z nich była próba lotu polskiej załogi, która odbyła się a Kamieńcu Podolskim. Dzięki finansowemu wsparciu generała Jana de Witte został zbudowany balon papierowy o średnicy 15 m, który miał unieść dwóch aeronautów, lecz czy to złe wykonanie lub też za duża temperatura podczas startu spowodowały pęknięcie powłoki. Balon został opuszczony przez załogę na ziemi i wystartował sam, osiągając wysokość 240 m.
W tym samym roku wybitny polski fizyk Józef Osiński jak dalej się okażeosobnik bardzo przedsiębiorczy napisał pracę pod tytułem: "Robota machiny powietrznej Pana Montgolfier", z której dowiadujemy się, jak zbudować balon i jak przeprowadzić stosowne obliczenia. Autor poszedł dalej w swoich rozważaniach i zamieścił projektwłasnego balonu, za pomocą którego można przewozić ładunki o masie ok. 640 kg. Projekt przewidywał zadziwiająco prosty sposób napędu: balon utrzumując się na niewielkiej wysokości byłby ciągniony przez parę koni. W ciągu roku balon pokonywałby 20 krotnie drogę z Krakowa do Warszawyprzynosząc zyski sięgające 24 tysięcy złotych. Należy zauważyć z pewną satysfakcją, że nasi pradziadowie byli w czołówce teoretyków zajmujących się aerostatami, a co najważniejsze to to, że trzymali rękę na pulsie światowych wydarzeń wykazując niezły zmysł finansowy. Marzec 1999 Szwajcarki pilot Bernard Piccard i nawigator Brian Jones podczas lotu dookoła świata ustanowili rekordy absolutne: Odległości 40814 km bez lądowania Długość lotu 477godzin 47 minut Okrążenie ziemi 370godzin 24 minuty
Paralotnie
Polski rekord odległości należy do Marcina Tobiszewskiego (22letni) - przeleciał 160km z chrycynna k. Nasielska do Miłomłyna k. Ostródy. Lot trwał 4 godziny
Rekord Świata odległości należy do Willa Gadda z USA. W 2002 roku przeleciał 423km z Zapaty (miasto na granicy stanu Texas) do Teras Hill Country. Lot trwał 10,5 godziny. Natomiast rekord prostej odległość do zdeklarowanego celu : 285.2 km ustanowiony przez Josha COHNA (USA) w Carrizo Springs, Texas (USA) Ciekawym rekordem jest lot "tam i z powrotem" na łączną odległość : 213.8 km ustanowiony w czerwcu 2003 roku przez słoweńskiego pilota Primoza SUSA w Słoweni - Soriska Planina. Najdłuższy lot po tzw. trójkątnym kursie wynosi : 237.1 km i został ustanowiony również w 2003 roku w sierpniu przez francuskiego pilota Pierre BOUILLOUXA lot odbył się po trasie - La Pralognan Vanoise - Fort Steynard - du Tete Parmelan - la Pralognan Vanoise we Francji. Natomiast rekordem prędkości po tzw. kursie trójkątnym na odcinku 25km jest: 28.26 km / h ustanowiony przez pilota Patrica BEROD z Francji w Albertville Rekord prędkości w locie "tam i z powrotem" to: 34.75 km / h ustanowił go pilot Gaspar PREVC (Slowenia) w Słoweni miejsce - Drazgoska Gora. Rekord wysokości lotu należy do pilota Robbiego WHITTALLA Anglika natomiast pobity został w Brandvlei w Południowej Afryce i wynosi 4526m.
Latawce
Latawce, te proste bezzałogowe statki powietrzne znane są od 600 lat p.n.e. W Europie pojawiły się dopiero w XIV w. Wykorzystywane były do różnych celów np. do wyrębów lasów, połowów ryb czy ratowania statków. Na przełomie XIX i XX w. przeprowadzono wiele eksperymentów na latawcach. I tak w 1861 roku pewien Anglik zbudował latawca, którym można było sterować. Próbował go wykorzystać do transportu ludzi, konstruował różnego rodzaju zaprzęgi. W 1907 roku G. Bell (wynalazca telegrafu) zbudował latawca składającego się z 3393 elementów. Latawiec ten był tak duży, że pociągnął parostatek. Natomiast Amerykanin Edy wypuścił latawca na wysokość 6000 m. z sondą do badania pogody. Pojawia się również latawiec skrzynkowy, wielu konstruktorów podejmuje próby lotu z człowiekiem. Największym sukcesem cieszyły się próby anglo-amerykanina Samuela Franklina Cody, który dokonuje jako jeden z pierwszych, lotów latawca z człowiekiem "na pokładzie". Także bracia Wright studiują lot latawca podczas konstruowania samolotu.
Dzisiejsze nowoczesne latawce, jakie są. wielu już wie. Do Polski zawitały one w drugiej połowie lat osiemdziesiątych; bardzo różnią się od tych tradycyjnych, które znamy. Technologia produkcji jest dość skomplikowana. Latawce szyte są ze specjalnych tkanin poliestrowych, poliamidowych powlekanych specjalnymi impregnatami oraz silikonem z delikatną siatką wewnątrz, która dodatkowo wzmacnia tkaninę (ripstop). Są one bardzo wytrzymałe i lekkie. Do konstrukcji tak zwanych szkieletów używane są pręty i rurki z włókien szklanych i włókien węglowych, a także linki i sznurki o dużej wytrzymałości ( np. dyneema, technora czy aramid ) W firmie IKAR produkuje się te nowoczesne konstrukcje od 11 lat i jak zauważa właściciel firmy Przemysław Łasecki latawce te zdobywają coraz większą rzeszę fanów. Są to latawce akrobacyjne tzw. Stunt-kite przypominające nieco budową modele latające i coraz bardziej powszechne wszelkiego rodzaju latawce pociągowe. Latawce te wkraczają w dziedziny sportów ekstremalnych (buggy, mountainboard, grassboard, icekiting, snowkiting, wreszcie coraz bardziej popularny kitesurfing a nawet kiteboating). Do projektowania tych latawców używa się profesjonalnych programów komputerowych na bazie AutoCAD-a- tych samych, co do projektowania paralotni, balonów czy wszelkiego rodzaju łodzi pneumatycznych. Gdzie będzie kres możliwości rozwoju latawca? Jak twierdzi pan Przemysław Łasecki latawce największą przyjemność sprawiają dzieciom a więc mimo tak zaawansowanej technologii produkcji latawców nadal w firmie IKAR produkuje się wiele zabawnych i prostych modeli jednolinkowych latawców dla dzieci. Wychodząc naprzeciw coraz większemu zainteresowaniu tego rodzaju sportem oraz sposobem spędzania wolnego czasu firma IKAR dysponuje szeroką gamą wyrobów, akcesoriów i części do latawców. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy na stronę www.latawce.info Latawce znane są od dawien dawna. Za ich kolebkę uznawane są Chiny. Właśnie tam 600 lat p.n.e. powstały pierwsze latawce. W Europie pojawiły się dopiero w XIV w. Wykorzystywane były do różnych celów np. do wyrębów lasów, połowów ryb czy ratowania statków. Na przełomie XIX i XX w. Przeprowadzono wiele eksperymentów na latawcach. I tak w 1861 roku pewien Anglik zbudował latawca, którym można było sterować. Próbował go wykorzystać do transportu ludzi, konstruował różnego rodzaju zaprzęgi. W 1907 roku G. Bell (wynalazca telegrafu) zbudował latawca składającego się z 3393 elementów. Latawiec ten był tak duży, że pociągnął parostatek. Natomiast Amerykanin Edy wypuścił latawca na wysokość 6000 m. z sondą do badania pogody. Do dzisiaj produkowany jest latawiec o nazwie EDY - również w firmie IKAR. Dzisiejsze latawce bardzo różnią się od tych, które znamy. Technologia produkcji jest dość skomplikowana. Latawce szyte są ze specjalnych tkanin poliestrowych, poliamidowych powlekanych specjalnymi impregnatami oraz silikonem z delikatną siatką, wewnątrz, która dodatkowo wzmacnia tkaninę. Są one bardzo wytrzymałe i lekkie. Do konstrukcji tak zwanych szkieletów używane są pręty i rurki z włókien szklanych i włókien węglowych, a także linki i sznurki o dużej wytrzymałości ( np. dyneema, technora czy aramid ), kapy, łączniki, zabezpieczenia, karabinki oraz wzmocnienia ze specjalnych materiałów. Nowoczesne konstrukcje latawców osiągają prędkość do 150 km/h i są wykorzystywane do napędu specjalnie skonstruowanych pojazdów kołowych, wodnych czy śnieżnych. Przelom 19 i 20 wieku, to dalszy intensywny rozwoj latawcow. Pojawia sie latawiec skrzynkowy, wielu konstruktorow podejmuje proby lotu z czlowiekiem. Najwieksza sukcesem ciesza sie proby anglo-amerykanina Samuela Franklina Cody, ktory dokonuje jako jeden z pierwszych lotow latawca z czlowiekiem "na pokladzie". Takze bracia Wright studiuja lot latawca podczas konstruowania samolotu. w 1749r. po raz pierwszy wykorzystano latawiec do celów meteorologicznych; Thomas Melville i Alexander Wilson zmierzyli temperaturę na wysokości 900m za pomocą termometru umieszczonego właśnie na latawcu; w 1752r. Benjamin Franklin dokonał pomiaru ładunków elektrostatycznych, wypuszczając latawiec z umocowanym metalowym kluczem w czasie burzy, co defakto doprowadziło do wynalezienia piorunochronu; w 1760r. po raz pierwszy wykorzystano latawiec do celów ratownictwa morskiego; w roku 1835 w USA powstało stowarzyszenie naukowo-badawcze, klub latawcowy Franklin Kite Club; w 1846r. Rosjanin A. Popow wykorzystał linkę holowniczą latawca jako antenę radiową; w 1883r. meteorolog E.D.Archibald rozpoczął w Anglii badania górnych wiatrów przy użyciu latawca, dzięki czemu odkrył dziś już dobrze znane fakty: zwiększanie się prędkości wiatru wraz ze wzrostem wysokości oraz zmiany jego kierunku; w roku 1887 ten sam Archibald po raz pierwszy użył aparatu fotograficznego umocowanego na latawcu do wykonania zdjęć z powietrza; metoda ta do dziś wykorzystywana jest m.in. w archeologii lotniczej; w 1893r. Anglik Lawrence Hargrave wynalazł latawiec skrzynkowy, który stosowany następnie był m.in. do badań meteorologicznych; w roku 1894 natomiast Amerykanin McAdie ulepszył latawiec stosowany w badaniach meteorologicznych i wraz z W.Eddym, który udoskonalił konstrukcję latawców sondażowych, wyposażał małe statki powietrzne w samopiszącą aparaturę pomiarową; w tym też roku pięć latawców Eddy'ego wraz z aparaturą o masie ok. 5kg wzniosło się na wysokość ponad 500m; w 1901r. odbyła się pierwsza transatlantycka transmisja radiowa z użyciem linki latawca wzniesionego na wysokości 120m, której to transmisji twórcą był Guglielmo Marconi; w 1903r. Anglik C.Cody pokonał kanał La Manche w łodzi holowanej przez latawiec skrzynkowy; w 1910r. we Francji powstała wojskowa jednostka latawcowa przystosowana do załogowych lotów obserwacyjnych (latawiec typu Cody z zawieszonym obserwatorem); w roku 1938 Polak M. Bohatyrew opatentował latawcowy system szkolenia skoczków spadochronowych; w latach 1940-1945 wszystkie brytyjskie samoloty wyposażone były w sprzęt ratowniczy, w skład którego wchodził mały składany latawiec skrzynkowy do rozwijania linki antenowej aparatury radiowej; w roku 1950 Główna Kwatera Związku Harcerstwa Polskiego zorganizowała pierwsze korespondencyjne ogólnopolskie zawody latawcowe; w 1956r. na Arktyce i Antarktydzie uczeni radzieccy za pomocą latawców dokonali pomiarów dolnych warstw atmosfery ziemskiej; w roku 1979 pokonano po raz kolejny rekord wyniesionej wysokości meteorologicznych aparatów pomiarowych umieszczonych na latawcu do 10 tysięcy metrów! |







